We vragen ons vaak af hoe we kinderen het beste kunnen voorbereiden op de toekomst. Welke kennis en vaardigheden hebben ze nodig om straks succesvol te zijn? Toch ligt gek genoeg de focus in het onderwijs nog te vaak op zenden: de leraar vertelt, de leerling luistert, maakt een toets en hoopt op een voldoende.
En jazeker, er zijn echt al wat mooie voorbeelden links en rechts en we horen hoopgevende berichten van passievolle docenten die het anders proberen te doen. Maar we lopen toch nog flink achter de feiten aan en het is hard werken om die inspectie tevreden te houden.
De uitdaging blijft, hoe leren we kinderen niet hoe ze een toets moeten halen, maar ook hoe ze de lesstof daadwerkelijk begrijpen, ermee experimenteren en deze kunnen toepassen in de echte wereld?
Werkvormen zijn de sleutel tot actiever, effectiever en leuker leren
Als Sessiemakers passen we dit toe in de volwassen wereld, maar mogen ook steeds vaker aan de slag met docenten inspireren hoe ze het onderwijs anders neer kunnen zetten. Leuker en effectiever voor zichzelf én voor de kinderen/jong volwassenen.
Werkvormen zetten kinderen aan tot nadenken, samenwerken en ontdekken.
Wanneer kinderen meedoen in plaats van alleen luisteren, wordt informatie beter verwerkt en onthouden. En misschien nog belangrijker: ze leren niet alleen wat ze moeten weten, maar ook hoe ze iets kunnen onderzoeken, analyseren en toepassen.
Denk aan een geschiedenisles waarin leerlingen niet alleen een tekst lezen over de Gouden Eeuw, maar in groepen een debat voeren over de impact van die periode op de wereld van vandaag. Of een wiskundeles waarin ze zelf een constructie bouwen in plaats van enkel formules op papier te zetten. Deze manier van werken creëert niet alleen affiniteit met de stof, maar haalt ook naar boven wat er al in de kinderen zit: hun creativiteit, nieuwsgierigheid en probleemoplossend vermogen.
Van doceren naar faciliteren
Onderwijs zou niet enkel moeten gaan over het overbrengen van kennis, maar over het begeleiden van het leerproces. Leraren zijn geen zenders van informatie, maar facilitators van leren. Ze helpen kinderen verbanden leggen, vragen stellen en oplossingen vinden. Dit vraagt om een andere mindset in de klas: minder controle, meer vertrouwen. Minder ‘jij moet dit weten’ en meer ‘wat denk jij? Hoe kunnen we dit samen ontdekken?’
Leren voor het leven
De manier waarop we kinderen laten leren, heeft directe gevolgen voor hoe ze later functioneren in de maatschappij. Hoe ze samenwerken, informatie verwerken, discussiëren, creëren, tot consensus komen en draagvlak creëren. Dit zijn vaardigheden die essentieel zijn in vergaderingen, samenwerkingen en projecten. Toch zien we in veel organisaties nog steeds ‘sit & listen’-bijeenkomsten, waarin de potentie van alle aanwezigen amper wordt benut.
Bij Sessiemakers geloven we dat deze vaardigheden al bij de basis beginnen: in het onderwijs en in de opvoeding. Kinderen die gewend zijn om actief mee te denken, oplossingen te zoeken en hun mening te geven, worden volwassenen die waardevolle bijdragen leveren in teams, organisaties en de samenleving als geheel. Hoe eerder we deze manier van leren omarmen, hoe meer we kunnen halen uit het talent en de denkkracht van mensen.
Conclusie: leren is geen eenrichtingsverkeer
Als we kinderen echt willen voorbereiden op de toekomst, moeten we ze niet alleen kennis laten opnemen, maar ze actief laten ervaren, onderzoeken en creëren. Het onderwijs is de plek waar deze verandering begint. Niet door nog meer lesstof in een leerplan te stoppen, maar door de manier van lesgeven fundamenteel anders aan te pakken.
Wil jij als leraar of ouder meer doen met actieve werkvormen? Begin klein: laat kinderen discussiëren, samenwerken en experimenteren. Geef ze ruimte om hun eigen inzichten te ontdekken. Want leren gebeurt niet alleen in het hoofd, maar in de ervaring zelf. En dat geldt niet alleen voor kinderen, maar voor ons allemaal.
Meer inspiratie en handvaten nodig?
We hebben tal van mogelijkheden om hierin stappen te gaan zetten! Wil je het bij ons ervaren? Kom dan naar een Werkvormendag! Daar dompelen we je een dag lang op een super (inter)actieve manier onder in de wereld van werkvormen.
Er zijn diverse blogs die hierop aansluiten. Lees vooral eens wat extra argumenten over het belang van werkvormen. Of meer over energizers inclusief een ebook met toffe, diverse energizers cadeau. En natuurlijk over het gebruik van formats waar wij groot fan van zijn!
Ook kun je ons al onderwijspersoneel terugvinden in de Onderwijsgids in het kopje onderwijsgerichte trainingen en cursussen. Leuk om te weten…Hanneke is oorspronkelijk docent (speciaal) basisonderwijs en weet vanuit ervaring op allerlei manieren specifieke lesstof aantrekkelijker te maken door al die mooie werkvormen.
