Fan van formats!

Veel voorbereiding nodig voor een sessie? Hard aan het werk als voorzitter / facilitator om je deelnemersgroep te activeren? Afdwalende deelnemers die hele andere gesprekken voeren? Tijdsverlies door uitlopende discussies en het verliezen van focus?

De oplossing: maak gebruikt van formats!

Van kleine en snelle werkvormen tot creatieve, uitgebreide werkvormen. Met mooie gevisualiseerde formats heb je dé basis in huis om jouw doel te bereiken!

 

Waarom wij fan zijn van formats? Nou hierom, formats:

…betrekken

Een goed format zorgt ervoor dat alle deelnemers worden betrokken. Van leider tot volger, van extravert tot introvert. Iedereen krijgt een stem.

…activeren

Een goed format verhoogt nieuwsgierigheid en betrokkenheid en nodigt uit tot actie.

…sturen
Een goed format geeft focus en richting zodat het bijdraagt aan het behalen van het doel.

…kaderen

Een goed format voorkomt op een organische manier dat er wordt afgeweken van het doel.

Hiermee zijn formats een fijne, attractieve manier om efficiënt richting een gesteld doel te kunnen werken op een manier waarbij iedereen wordt betrokken. En nog een pluspunt: de output wordt ook nog eens vastgelegd. Altijd handig!

Belangrijk bij het toepassen van formats

We willen we je graag een paar tips geven voor een succesvolle toepassing van de formats en werkvormen.

  1. Gebruik een format/werkvorm altijd voor nut en noodzaak en niet ‘omdat het blijkbaar leuk is om te doen’. Als de oefening niet als relevant wordt beschouwd door je deelnemers kun je weerstand verwachten en dit heeft een groot effect op je sessie.
  2. Instructie is key. Lees de oefening van tevoren goed door en zorg dat je de instructie helder kunt overbrengen zodat de deelnemers weten wat er van hen verwacht wordt.
  3. Faciliteer ook tijdens de oefening goed. Geef dus tussentijdse tijdsindicaties en instructies, bijvoorbeeld “Nog 3 minuten te gaanom kolom 1 in te vullen. Ben je al klaar, start dan alvast met kolom 2.”
  4. Signaleer twijfels en strubbelingen. Loop naar personen of groepjes toe waar je ziet dat er twijfel heerst of men niet goed op gang komt en vraag of je kan helpen.
  5. Jaag aan waar nodig, bijvoorbeeld “We willen creatieve ideeën zien dus alles mag en kan!”

Waar komen onze formats vandaan?

Overal! Sommige werkvormen en formats bedenken we zelf maar we laten ons ook inspireren in tal van andere hoeken. Van Liberating Structures tot de Scrum-wereld, van de theatersport tot scoutingspellen. Overal zien wij mogelijkheden om professionals beter te laten samenwerken.

Wie maakt onze formats?

Alles wat wij bedenken of zien om ons heen vertalen we naar onze eigen Sessiemakersstijl: eenvoudig en attractief.
Dit doet onze vaste ontwerpster Anke van Horne die een kei is in het vertalen van ‘praatjes naar plaatjes’.

Gelijk zelf aan de slag? Lees verder!

Wij hebben voor jou een complete teamsessie uitgewerkt! Van A tot Z met maarliefst 5 favoriete formats. Zo wordt faciliteren wel heel eenvoudig ;). Print de formats en doorloop stap voor stap het draaiboek voor een succesvolle sessie. En ook met deze twee onderstaande formats kun je al een heel eind op weg! 

Wil je nog meer ervaren? Doe dan eens met een werkvormendag en krijg toegang tot onze formatbundels met maar liefst 25 formats per bundel! En mocht je vragen hebben dan weet je ons via het contact formulier natuurlijk te vinden, we staan altijd voor je klaar.

REFLECTIE MET DE RACEWAGEN

Format racewagen werkvorm

Geef je deelnemers individueel of als groep een format. Leid de oefening in door het bespreekpunt in te leiden en de vraagstelling te poneren. Geef vervolgens de instructie dat men rondom de racewagen het positieve noteert. Kies hierin de bewoording passend bij het vraagstuk zoals ‘Wat gaat/ging goed? Wat geeft ons gas? Wat brengt vooruitgang?  Wat brengt ons in beweging?’. Geef daarna de instructie om het negatieve in de luchtzak te noteren. Kies ook hier je eigen bewoording zoals  ‘Wat gaat/ging minder goed? Wat remt ons af?  Wat zorgt voor achteruitgang of stilstand? Wat houdt ons tegen? 

Reflecteer vervolgens door ieder groepje enkele highlights te laten benoemen. Noteer deze eventueel op een grote, blanco racewagen om direct visuele notulen te hebben 🙂

IN ACTIE MET DE FIETS

Geef je deelnemers individueel of als groep een format. Leid de oefening in door het bespreekpunt in te leiden en de vraagstelling te poneren. Leg uit dat het format een metaforische weergave van een actieplan is. Ieder onderdeel van de fiets heeft een bijbehorende vraag.  Van richting met het stuur tot obstakels met de wielen enz. Laat in ieder vak bij het fiets-element gedachtes noteren om zo tot een compleet actieplan te komen. Bespreek na afloop de actieplannen (maar doe dit niet té lang om energieverlies en afhaken te voorkomen!)

Instructie babbelstenen

Welkom bij de instructie van onze babbelstenen! Onze babbelstenen zijn namelijk dé tool om op een laagdrempelige manier tot andere taal te komen. Taal waar je zonder deze beeldende aanjagers moeilijker bij was gekomen. Zet ze in als kennismaker, brainstormer, opwarmer, evaluator.. er is weinig wat niet kan! Hier beneden zetten we wat ideeën op een rijtje.

 

Kennismaken
“Ik ben Anja en werk als projectondersteuner bij de afdeling blablabla… en daar blablabla” En dat nog eens 12 keer. Gemiste kans! Want wat onthoud jij van deze saaie voorstelrondjes? Waarschijnlijk niet veel. Stimuleer mensen om andere taal te gebruiken. Onze babbelstenen zorgen voor kaders maar juist dat zorgt ervoor dat er zaken worden verteld die wél leuk zijn om van elkaar te horen.

Stappen

  1. Geef je deelnemers de instructie dat ze 5 stenen te zien gaan krijgen en dat ze wordt gevraagd om er hiervan 3 te kiezen die ze gebruiken om iets over zichzelf te vertellen (meer of minder mag natuurlijk ook).
  2. Geef zelf het voorbeeld: draai de stenen en kies er eentje uit.
    Bijvoorbeeld ‘paraplu’: “Ik hou ontzettend van de natuur en ga dagelijks naar buiten, zelfs als het regent! Ook al heb ik weinig keus dankzij mijn allerliefste labrador.” Of de circustent: “Ik ben een echte grappenmaker, mij zou je zo als clown in het circus kunnen vinden, alleen dan zonder die rode neus ;)”.
  1. Draai opnieuw de stenen en laat de collega’s zich introduceren. Ofwel plenair, ofwel in kleinere groepjes.

Variant
Stel niet jezélf maar elkáár voor. Eens kijken welke stenen je collega voor je uitkiest.

 

Teambuilding
De babbelstenen zijn ook ideaal om te gebruiken om gezamenlijk een vraagstuk te bespreken.

Stappen

  1. Geef een inleiding op het vraagstuk en zorg dat deze voor iedereen helder is.
  2. Verdeel de groep in kleinere subgroepen.
  3. Draai ofwel plenair aan de stenen of indien digitaal, geef ieder groepje de link naar de pictopagina zodat iedere groep zelf toegang krijgt.
  4. Geef duidelijk aan hoe de groep verslag moet leggen (bijvoorbeeld op een flipover of een online whiteboard?)
  5. Na terugkomst volgt er een plenaire terugkoppeling.

Voorbeeld
Je wil graag ‘de samenwerking’ in het team bespreken. Geef de subgroepen eventueel denkrichtingen mee in de opdracht:

  • Wat is onze kracht en wat is onze valkuil?
  • Wat missen we nog?
  • Waar zijn we het meeste trots op?

Idee
Je kunt de babbelstenen ook inzetten om tot een (ludieke) nieuwe slogan voor jullie afdeling of organisatie te komen. Of een ondertitel voor een nieuw te lanceren product.

 

Evaluatie
Ook voor een snelle, korte evaluatie kun je de babbelstenen inzetten. Zelfs al heb je maar 2 minuten!

Stappen

  1. Vraag aan het einde van een sessie om 1 van de gedraaide stenen te kiezen en hierop te associëren: “Wat vond je van deze sessie?”
  2. Ga iedereen kort langs voor zijn/haar reactie of, indien digitaal, laat de reacties in de chat zetten. Bijvoorbeeld: “Ik vond deze training als pizza: heerlijk maar ik zit wel aardig vol nu.”

Idee
Langer de tijd? Laat dan een paar evaluatievragen beantwoorden met de stenen. Bijvoorbeeld:

  1. Hoe kijk je na deze sessie aan tegen het thema X?
  2. Wat heb je gemist of wat zou je nog willen weten/leren?
  3. Wat zou je mij adviseren voor een volgende bijeenkomst?

 

Creativiteit stimuleren
Voordat je aan het brainstormen slaat, is het belangrijk om het brein van je deelnemers op te warmen. Met een goeie ‘opwarmer’ gaat de creativiteit van de deelnemers alvast stromen. Met de inzet van de babbelstenen kun je dit al op een eenvoudige en snelle manier doen.

Stappen

  1. Geef de opdracht: “2022 komt eraan. Welk nieuw product gaan wij op de markt brengen?”
  2. Maak tweetallen en draai de stenen (of indien digitaal: geef iedereen toegang tot de pictopagina). Laat ieder groepje met 2 stenen een nieuw product of dienst bedenken. Let op: associërend dus niet letterlijk het combineren van 2 stenen.

Idee
Niveau hoger? Gooi er dan wat competitie in! Bedenk per groepje in 5 minuten tijd zoveel mogelijk nieuwe combinaties door steeds 2 stenen te pakken. Hoeveel nieuwe dingen weten ieder groepje te bedenken? Het groepje met de meeste combinaties wint!

 

Alles kan, varieer er gerust op los!

1